دریافت پیامک از سازمان امور مالیاتی، به‌ویژه برای افرادی که هیچ کسب‌وکار یا فعالیت تجاری ندارند، ممکن است نگران‌کننده باشد. اما آیا این پیامک‌ها به معنای شناسایی درآمد، تشکیل پرونده مالیاتی یا مطالبه مالیات است؟ توضیحات جدید رئیس سازمان امور مالیاتی در مهر ۱۴۰۵ به بخش مهمی از این نگرانی‌ها پاسخ می‌دهد.

چرا برای افراد عادی پیامک مالیاتی ارسال شده است؟

در هفته‌های اخیر، تعدادی از شهروندان پیامک‌هایی دریافت کرده‌اند که از آن‌ها می‌خواهد اطلاعات معاملات ثبت‌شده به نام خود را در سامانه سازمان امور مالیاتی بررسی کنند.

نکته قابل‌توجه این است که دریافت‌کنندگان این پیامک‌ها لزوماً صاحبان مشاغل یا فعالان اقتصادی نیستند. کارمندان، بازنشستگان و حتی افرادی که هیچ فعالیت تجاری ندارند نیز ممکن است چنین پیامکی دریافت کنند.

علت آن است که اطلاعات برخی خریدها و معاملات با استفاده از کد ملی خریدار در سامانه‌های اطلاعاتی ثبت می‌شود. بنابراین، وجود اطلاعات معاملاتی به نام یک شخص الزاماً به معنای فعالیت تجاری او نیست.

رئیس سازمان امور مالیاتی چه توضیحی داده است؟

محمدهادی سبحانیان، رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور، در توضیحات ۲۱ مهر ۱۴۰۵ اعلام کرد که خریدهای روزمره، معاملات عادی و ثبت کد ملی اشخاص در اسناد خرید، به‌خودی‌خود تعهد مالیاتی ایجاد نمی‌کند.

به گفته وی، هدف از ارسال این پیامک‌ها آن است که شهروندان از اطلاعات و معاملاتی که به نام آن‌ها ثبت شده آگاه شوند و در صورت مشاهده اطلاعات نادرست، امکان اعلام مغایرت داشته باشند.

رئیس سازمان همچنین به مواردی اشاره کرده است که افراد سودجو با استفاده از اطلاعات هویتی دیگران، معاملات سنگینی را به نام آنان ثبت کرده‌اند و صاحبان واقعی کد ملی بعدها با مشکلات مالیاتی مواجه شده‌اند.

بنابراین، هدف اعلام‌شده از این سازوکار، شناسایی زودهنگام اطلاعات مشکوک و جلوگیری از سوءاستفاده احتمالی از هویت اقتصادی شهروندان است.

آیا دریافت پیامک به معنای بدهکاری مالیاتی است؟

خیر. اگر پیامک مربوط به بررسی اطلاعات معاملات و سامانه واکنش به اطلاعات باشد، دریافت آن به‌تنهایی به معنای بدهکاری مالیاتی نیست.

باید میان سه موضوع تفاوت قائل شد:

• ثبت اطلاعات خرید یا معامله به نام یک شخص
• شناسایی فعالیت اقتصادی و بررسی درآمد احتمالی
• تشخیص و مطالبه مالیات طبق مقررات قانونی

این سه موضوع یکسان نیستند. ممکن است اطلاعات خرید یک کالای شخصی به نام فرد ثبت شده باشد، بدون اینکه او فعالیت اقتصادی داشته یا بابت همان خرید، بدهی مالیات بر درآمد ایجاد شده باشد.

البته این توضیح مربوط به پیامک‌های بررسی اطلاعات معاملات است و نباید آن را به پیامک‌های ابلاغ اوراق مالیاتی، بدهی قطعی یا سایر تکالیف قانونی تعمیم داد.

اگر هیچ کسب‌وکاری نداریم، باید چه کار کنیم؟

بهتر است پیامک را نادیده نگیریم و اطلاعات ثبت‌شده را بررسی کنیم.

برای این کار:

1. نشانی my.tax.gov.ir را مستقیماً در مرورگر وارد کنید.
2. وارد کارتابل مالیاتی خود شوید.
3. بخش «اطلاعات صورت معاملات و ۱۶۹ مکرر» را انتخاب کنید.
4. وارد «سامانه واکنش به اطلاعات» شوید.
5. اطلاعات ثبت‌شده به نام خود را بررسی کنید.

اگر اطلاعات صحیح و متعلق به شماست، طبق توضیحات مسئولان سازمان امور مالیاتی، اقدام دیگری لازم نیست.

اما اگر معامله‌ای را نمی‌شناسید، مبلغی غیرواقعی مشاهده می‌کنید یا اطلاعات به اشتباه به نام شما ثبت شده است، از امکان رد اطلاعات استفاده کنید تا مغایرت شما ثبت شود.

توجه: رد اطلاعات، به‌تنهایی تضمین‌کننده حذف قطعی آن یا پایان تمام رسیدگی‌های احتمالی نیست. بهتر است سوابق اعلام مغایرت و مستندات مربوط را نگهداری کنید.

آیا خرید طلا، بیمه یا کالاهای شخصی می‌تواند باعث دریافت پیامک شود؟

بله. ممکن است اطلاعات برخی خریدهای شخصی، از جمله خرید طلا، بیمه یا کالا و خدمات، با کد ملی خریدار ثبت شده باشد.

اما ثبت این اطلاعات الزاماً به معنای فعالیت تجاری یا ایجاد مالیات بر درآمد نیست.

در مقابل، اگر شخصی به‌صورت مستمر به خریدوفروش با هدف کسب درآمد مشغول باشد، وضعیت او باید بر اساس ماهیت فعالیت و مقررات مالیاتی مربوط بررسی شود.

اگر معامله‌ای بدون اطلاع ما ثبت شده باشد، چه می‌شود؟

یکی از مهم‌ترین اهداف سامانه واکنش به اطلاعات، فراهم‌کردن امکان شناسایی همین وضعیت است.

اگر شخصی متوجه شود معامله‌ای بدون اطلاع یا رضایت او به نامش ثبت شده، می‌تواند مغایرت را از طریق سامانه اعلام کند.

در چنین مواردی بهتر است مشخصات معامله، مبلغ، تاریخ و اطلاعات ثبت‌شده بررسی و مستندات مربوط نگهداری شود. در صورت وجود سوءاستفاده جدی از اطلاعات هویتی، ممکن است پیگیری از مراجع ذی‌صلاح نیز ضروری باشد.

جمع‌بندی کافه حسابدار

ارسال پیامک مالیاتی برای افراد فاقد کسب‌وکار، لزوماً نشانه بدهکاری یا شناسایی درآمد جدید نیست.

آنچه اهمیت دارد، بررسی اطلاعاتی است که با کد ملی اشخاص در سامانه‌های مالیاتی ثبت شده است.

بنابراین، نه صرف دریافت پیامک جای نگرانی دارد و نه نادیده‌گرفتن اطلاعات نادرست اقدام مناسبی است.

بهترین راهکار آن است که شهروندان از طریق درگاه رسمی سازمان امور مالیاتی، معاملات ثبت‌شده به نام خود را بررسی کنند و در صورت مشاهده مغایرت، آن را اعلام کنند.

کافه حسابدار؛ مرجع تخصصی پاسخ به سوالات حسابداری