تشکیل پرونده مالیاتی و دریافت کد اقتصادی، نخستین و بنیادیترین گام در مسیر انجام تکالیف مالیاتی برای اشخاص حقوقی و حقیقی مشمول نظام مالیاتی کشور است. این مرحله، پیشنیاز اجرای کلیه تعهدات قانونی بعدی بوده و بدون آن، امکان بهرهبرداری از خدمات مالیاتی و انجام الزامات قانونی وجود نخواهد داشت.
مطابق مقررات سازمان امور مالیاتی کشور، اشخاص حقوقی مکلفاند پس از ثبت رسمی شرکت، در اسرع وقت نسبت به تشکیل پرونده مالیاتی اقدام نمایند. این فرآیند بهصورت الکترونیکی و از طریق سامانه جامع مالیاتی به نشانی www.tax.gov.ir انجام میپذیرد.
در ادامه سامانه سازمان امور مالیاتی به اختصار مای تکس نامیده می شود .
ثبتنام در این سامانه و تشکیل پرونده مالیاتی، شرط لازم برای دسترسی به خدمات کلیدی زیر است:
- ارسال لیست مالیات حقوق و دستمزد کارکنان
- صدور و ارسال صورتحساب الکترونیک
- ارائه گزارش معاملات فصلی
- تسلیم اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده
- پرداخت قبوض مالیاتی
- تسلیم اظهارنامه مالیات بر درآمد
- دریافت گواهیهای مالیاتی و استعلامهای مرتبط
- استفاده از دفاتر الکترونیک و سایر زیرساختهای دیجیتال مالیاتی
مهلت تشکیل پرونده
بر اساس تبصره ۳ ماده ۱۷۷ قانون مالیاتهای مستقیم، صاحبان مشاغل (اشخاص حقیقی) تا چهار ماه پس از شروع فعالیت فرصت دارند نسبت به تشکیل پرونده اقدام نمایند. هرچند برای اشخاص حقوقی مهلت مشخصی در قانون ذکر نشده است، اما بدیهی است که تشکیل پرونده باید پیش از موعد اولین تکلیف مالیاتی (مانند ارسال لیست حقوق یا اظهارنامه) انجام شود تا از جرایم ناشی از عدم انجام تکالیف جلوگیری گردد.
پیامدهای عدم تشکیل پرونده
عدم تشکیل پرونده مالیاتی در موعد مناسب میتواند منجر به:
- محرومیت از خدمات سامانههای مالیاتی
- تعلق جرایم قانونی بابت عدم انجام تکالیف
- بروز مشکلات حقوقی در تعامل با سازمان امور مالیاتی
- اختلال در فرآیندهای بانکی، تجاری و اداری شرکتها بهدلیل فقدان کد اقتصادی معتبر
تشکیل پرونده مالیاتی نهتنها یک الزام قانونی، بلکه سنگبنای شفافیت مالی، اعتبار تجاری، و نظم اداری در فعالیتهای اقتصادی محسوب میشود.
مبنای قانونی
ماده ۱۶۹ قانون مالیاتهای مستقیم
اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل موضوع این قانون که حسب اعلام سازمان امور مالیـاتی کشـور موظف به ثبت نام در نظام مالیاتی می شوند، مکلفند براي انجام معاملات خود صورتحساب صادر و شـماره اقتصـادي خود و طرف معامله را در صورتحساب ها، قراردادها و سایر اسناد مشابه درج و فهرست معاملات خود را بـه سـازمان مذکور ارائه کنند. عدم صدور صورتحساب یا عدم درج شماره اقتصادي خود و طرف معامله یا استفاده از شماره اقتصـادي خـود براي دیگران و یا استفاده از شماره اقتصادي دیگران براي معاملات خود، حسب مـورد مشـمول جریمـه اي معـادل دودرصد(۲%) مبلغ مورد معامله می شود. همچنین عدم ارائه فهرست معاملات انجام شده به سـازمان امـور مالیـاتی کشور از طریق روش هایی که تعیین میشود مشمول جریمه اي معادل یکدرصد (۱%) معاملاتی که فهرست آن ها ارائـه نشده است، میباشد.
تبصره ۳ ماده ۱۷۷ قانون مالیاتهای مستقیم
صاحبان مشاغل مکلفند ظرف چهار ماه از تاریخ شروع فعالیت مراتب را کتباً به اداره امور مالیاتی محل اعلام نمایند.
عدم انجام دادن تکلیف فوق در مهلت مقرر مشمول جریمه اي معادل ده درصد (۱۰%) مالیات قطعی و نیز موجب محرومیت از کلیه تسهیلات و معافیت هاي مالیاتی تا تاریخ شناسایی توسط اداره امور مالیاتی خواهد بود. این حکم در مورد صاحبان مشاغلی که براي آن ها از طرف مراجع ذي ربط پروانه یا مجوز فعالیت صادر گردیده است، نخواهد بود.
